Begaafde kinderen

Er zijn veel verschillende modellen over (hoog)begaafdheid in omloop. In de wat oudere modellen ligt de nadruk op de combinatie hoge intelligentie / ‌capaciteiten, motivatie en creatief denkvermogen. Het model van prof. Tessa Kieboom bevat naast een cognitief luik ook een zijnsluik. Hierdoor wordt duidelijk zichtbaar dat het bij begaafdheid om meer gaat dan een hoge score op een IQ-test.

De voorgenoemde kenmerken komen aan bod in het cognitieve luik, maar ernaast is er een zijnsluik met kenmerken als een sterk rechtvaardigheidsgevoel, een hoge sensitiviteit en perfectionisme.

Er is sprake van een andere manier van zijn, ervaren en beleven. Dit komt mooi naar voren in het Delphi-model dat tevens de interactie van de hoogbegaafde met de wereld in kaart brengt.

Definitie hoogbegaafd­heid

“Hoogbegaafdheid betekent het hebben van een hoger niveau van bewustzijn, grotere sensitiviteit, een groter vermogen tot het begrijpen van waarnemingen en het omzetten daarvan naar intellectuele en emotionele ervaringen.” Annemarie Roeper

Talentvolle kinderen

Bij het werken vanuit de vijf talenten kan er een breder en duidelijker beeld ontstaan van de aanwezige talenten en bijpassende (leer)behoeften van het kind zodat daarbij kan worden aangesloten. Bij begaafde kinderen worden meerdere talenten waargenomen. Het intellectuele talent springt het meest in het oog. Deze kinderen hebben een enorme leerhonger en een sterke drang tot weten.

Naast dit talent wordt vaak het emotionele en het beeldende talent waargenomen. Een sterk creatief denkvermogen waardoor deze kinderen sterk out of the box denken. Een hoge emotionele gevoeligheid waardoor deze kinderen bijvoorbeeld een soort zesde zintuig hebben voor authenticiteit bij mensen. Het psychomotorische talent kan hiernaast ook aanwezig zijn. Dit zorgt voor een sterke motivatie en drive. Het zintuiglijk talent zorgt dan weer voor de intense beleving van de wereld.

Er ontstaat een duidelijk inzicht in de begaafdheid van een kind wanneer het bekeken wordt vanuit de verschillende talenten.

Groeifactor autonomie

Bij begaafde kinderen wordt er naast de talenten een extra groeifactor waargenomen, namelijk de groeifactor autonomie. Dit is een groeifactor omdat deze sterke drang naar autonomie de ontwikkeling kan stimuleren naar het leren leven vanuit de eigen kernwaarden en hierdoor wordt de eigen persoonlijkheid verder ontwikkeld. Deze kinderen willen heel graag zelf bepalen hoe ze leven, wat ze leren, wat ze doen etc.

Vanzelfsprekend leidt dit tot lastige situaties omdat kinderen nu eenmaal nog niet in de positie zijn dat ze al heel veel zelf kunnen bepalen. Veel wordt nog voor hen bepaald. Strijd kan dan ook het gevolg zijn wanneer geprobeerd wordt deze drang tot autonomie vanuit autoriteit te benaderen.

Een andere manier van communiceren kan hierin een wereld van verschil maken. Het is nooit de bedoeling om de wil van het kind te breken, maar het kind en de omgeving te leren hoe het kind zijn autonomie kan ontwikkelen binnen gestelde grenzen en voorwaarden.